Zdjęcie podglądowe tematu artykułu jakim jest zajadanie stresu

Psycholog Wrocław lub online

Zajadanie stresu – czy to już choroba?

Co znajdziesz w tym artykule:

Wprowadzenie

Jedzenie pod wpływem stresu jest powszechnym zjawiskiem, którego doświadcza wielu z nas. Dzieje się tak, ponieważ jedzenie, zwłaszcza to bogate w cukier i tłuszcz, może tymczasowo poprawiać nastrój poprzez uwalnianie neurotransmiterów, takich jak dopamina, które wywołują uczucie przyjemności. Jedzenie staje się więc szybką, choć często niezdrową, metodą na złagodzenie dyskomfortu emocjonalnego. Sięganie po jedzenie w odpowiedzi na stres emocjonalny, zamiast głodu fizycznego, może być jednak sygnałem głębszego problemu. Kiedy zajadanie stresu przekształca się w problem?

Zajadanie stresu

Często próbując poradzić sobie z negatywnymi emocjami, zajadamy stres. Mechanizm ten jest związany z działaniem ośrodków nagrody w mózgu, które są aktywowane przez jedzenie, szczególnie o wysokiej zawartości cukru i tłuszczu. To chwilowo podnosi nastrój i daje ulgę, ale nie rozwiązuje źródła stresu. Jest to naturalną reakcją ewolucyjna, która pierwotnie służyła zachęcaniu do spożywania pokarmów bogatych w energię. 

Jednakże, pomimo chwilowego wzrostu nastroju, emocjonalne jedzenie nie rozwiązuje źródła stresu. Wręcz przeciwnie, może prowadzić do długoterminowych negatywnych konsekwencji, takich jak przybieranie na wadze, poczucie winy, czy pogłębienie się negatywnych emocji. Co więcej, regularne uciekanie się do jedzenia w odpowiedzi na stres może prowadzić do rozwoju niezdrowych nawyków żywieniowych, a nawet zaburzeń odżywiania

Kiedy zaczyna się problem?

Problem zaczyna się, gdy jedzenie staje się głównym sposobem radzenia sobie ze stresem. Może to prowadzić do niezdrowych wzorców jedzenia, takich jak objadanie się czy niekontrolowane podjadanie. Długotrwałe stosowanie zajadania stresu jako mechanizmu radzenia sobie ze stresem może prowadzić do nadwagi, otyłości, a także zaburzeń odżywiania, takich jak zaburzenia kompulsywnego jedzenia. 

Psychologiczne aspekty zajadania stresu

Zajadanie stresu ma często korzenie w emocjach. Może być związane z niską samooceną, depresją, lękiem, czy nieumiejętnością radzenia sobie z trudnymi emocjami. Jedzenie jest wówczas używane jako sposób na „uciszenie” negatywnych uczuć i staje się formą samoleczenia. Jakie są psychologiczne aspekty zajadania stresu

  • Radzenie sobie z emocjami – zajadanie stresu często wynika z trudności w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami. Jedzenie może być używane jako sposób na uniknięcie lub stłumienie smutku, lęku, frustracji, samotności czy nudności. Jest to rodzaj krótkoterminowej strategii radzenia sobie, która jednak nie rozwiązuje podstawowych problemów emocjonalnych.
  • Uwarunkowania i nawyki – wiele osób rozwija nawyk sięgania po jedzenie w odpowiedzi na stres z powodu uwarunkowań z przeszłości. Przykładowo, jeśli w ich rodzinach jedzenie było używane jako sposób na pocieszenie lub nagrodę.
  • Poczucie kontroli – w sytuacjach stresowych, gdzie osoba może czuć się bezsilna lub pozbawiona kontroli, jedzenie może stać się sposobem na odzyskanie pewnego rodzaju kontroli. Wybór tego, co i kiedy się je, może być percepcyjnie odbierany jako obszar, w którym osoba nadal ma kontrolę.
  • Niska samoocena i obwinianie się – zajadanie stresu może być powiązane z niską samooceną i negatywnym obrazem ciała. Osoby te mogą używać jedzenia jako formy samokarania lub jako reakcji na negatywne myśli o sobie.
  • Zaburzenia odżywiania – w niektórych przypadkach, zajadanie stresu może być objawem głębszych problemów, takich jak zaburzenia odżywiania. Może to być próba radzenia sobie z głęboko zakorzenionymi problemami emocjonalnymi, które wymagają profesjonalnej pomocy.

Zrozumienie tych aspektów jest ważne w identyfikowaniu i leczeniu emocjonalnego jedzenia, a także w rozwoju strategii radzenia sobie ze stresem. 

Zajadanie stresu a konsekwencje zdrowotne

Konsekwencje zdrowotne zajadania stresu mogą być szeroko zakrojone i wpływać na różne aspekty zdrowia fizycznego i psychicznego. W pierwszej kolejności często prowadzi to do nadmiernego spożywania kalorii, co może skutkować przyrostem masy ciała i otyłością. Długoterminowo, nadwaga i otyłość wiążą się z wyższym ryzykiem rozwoju wielu chorób, w tym cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych, niektórych typów raka, oraz problemów ze stawami i układem oddechowym.

Poza tym, zajadanie stresu często łączy się ze spożywaniem żywności o niskiej wartości odżywczej, bogatej w cukry, tłuszcze nasycone i sól. Taki sposób odżywiania może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów. Może prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego. Także do wzrostu poziomu cholesterolu i ciśnienia krwi, co zwiększa ryzyko chorób serca i udarów.

Na poziomie psychicznym, emocjonalne jedzenie może prowadzić do pogorszenia się stanu zdrowia psychicznego. Może nasilać uczucia winy, wstydu, niskiej samooceny i niezadowolenia z własnego wyglądu. Długotrwałe zajadanie stresu może również przyczyniać się do rozwoju zaburzeń odżywiania, takich jak kompulsywne objadanie się, bulimia czy anoreksja

Dodatkowo, istnieje ryzyko, że osoba, zamiast rozwiązywać źródła stresu i negatywnych emocji, polega na jedzeniu jako głównej metodzie radzenia sobie. To może prowadzić do zapętlenia się w negatywnym cyklu. Jedzenie służy jako chwilowa ulga, ale jednocześnie pogarsza ogólny stan zdrowia i samopoczucie. To z kolei zwiększa stres i negatywne emocje. 

Jak sobie radzić z zajadaniem stresu?

Radzenie sobie z zajadaniem stresu wymaga podejścia, które koncentruje się zarówno na zmianie nawyków żywieniowych, jak i na przyczynach emocjonalnych leżących u podstaw tego zachowania. Pierwszym krokiem jest zwiększenie świadomości swoich wzorców jedzenia. To oznacza zauważanie, kiedy i dlaczego sięgamy po jedzenie – czy jest to reakcja na fizyczne głód, czy na emocjonalne potrzeby. Prowadzenie dziennika żywieniowego może pomóc w zidentyfikowaniu momentów, w których emocjonalne jedzenie ma miejsce.

Kolejnym ważnym elementem jest nauka rozpoznawania i radzenia sobie z emocjami bez uciekania się do jedzenia. Techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, głębokie oddychanie czy joga, mogą pomóc w zmniejszeniu poziomu stresu. Terapia psychologiczna, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna, może być również skuteczna w rozwiązywaniu podstawowych problemów emocjonalnych. Pomaga również w zmianie niezdrowych wzorców myślenia związanych z jedzeniem i obrazem ciała. 

Jak sobie pomóc?

Znaczenie ma także budowanie zdrowych nawyków żywieniowych. Zamiast diet restrykcyjnych, które mogą pogorszyć problem, warto skupić się na zbilansowanym odżywianiu. Ważne, abyśmy jedli regularne posiłki i słuchali sygnałów głodu i sytości wysyłanych przez ciało. Włączanie do diety dużych ilości świeżych owoców, warzyw, pełnoziarnistych produktów i zdrowych tłuszczów pomoże w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi. To natomiast może zmniejszyć chęć sięgania po jedzenie w reakcji na stres. 

Ostatecznie, ważne jest, aby nie obwiniać się za chwile słabości i uświadomić sobie, że zmiana nawyków wymaga czasu i cierpliwości. W przypadkach, gdy zajadanie stresu jest głęboko zakorzenione i ma wpływ na jakość życia, pomoc profesjonalisty może być nieoceniona w procesie uzdrawiania i odzyskiwania zdrowych wzorców żywieniowych. 

Zakończenie

Rozumienie przyczyn i konsekwencji zajadania stresu jest pierwszym krokiem do zmiany. Jeśli jedzenie staje się dominującym sposobem radzenia sobie ze stresem, warto rozważyć wsparcie profesjonalne. Psycholog lub dietetyk mogą pomóc w rozpoznaniu emocjonalnych przyczyn tego zachowania i zaproponować zdrowsze sposoby radzenia sobie ze stresem.

Komentarze

Subscribe
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

PRZEWODNIK PSYCHOLOGICZNY

Pierwsza wizyta u psychologa lub psychoterapeuty

Pobierz darmowy przewodnik, dzięki któremu dowiesz się m. in.:

Pobierając przewodnik, zapisujesz się także do naszego psychologicznego newslettera dla pacjenta, w którym średnio raz na dwa tygodnie piszemy m. in. o skutecznych sposobach radzenia sobie ze stresem.

Umów wizytę we Wrocławiu lub online

PSYCHOLOG WROCŁAW LUB ONLINE

„Często doradzam sobie i swoim pacjentom, żeby wyobrazili sobie swoje życia za rok albo za pięć lat i żeby pomyśleli o nowych żalach, które się nazbierają w tym czasie. A potem stawiam im pytanie: ‘Jak możesz zacząć żyć teraz, żeby nie tworzyć nowego żalu? Co musisz zrobić, żeby zmienić swoje życie?”

Irvin D. Yalom

Prześlij osobie, której ten artykuł może się przydać

Mogą Cię też zainteresować podobne artykuły

zdjęcie podglądowe tematu artykułu jakim jest seksualność mężczyzn
Psychologia

Seksualność mężczyzn

Rozumienie seksualności mężczyzn Seksualność mężczyzn jest kompleksową i wielowymiarową częścią ich życia, kształtowaną przez biologiczne, psychologiczne, społeczne i kulturowe czynniki. Nauka w ostatnich latach znacznie

Czytaj więcej »
KlinikaMitraszewscy_footer

Do zobaczenia na spotkaniu

„Rozumienie jest trudne, dlatego większość ludzi ocenia.”
– Carl Gustav Jung

2023 © wszystkie prawa zastrzeżone

KlinikaMitraszewscy_footer

Do zobaczenia na spotkaniu

Psycholog Wrocław lub online

„Rozumienie jest trudne, dlatego większość ludzi ocenia.”
– Carl Gustav Jung

0
Jesteśmy ciekawi co myślisz, skomentuj!x