Zdjęcie podglądowe tematu artykułu jakim jest upokorzenie

Psycholog Wrocław lub online

Czym jest upokorzenie?

Co znajdziesz w tym artykule:

Upokorzenie – naruszenie godności

Upokorzenie jest jednym z bardziej bolesnych uczuć, jakich możemy doznać w życiu. W znacznym stopniu zaburza naszą wewnętrzną równowagę. W sytuacji upokorzenia towarzyszy nam wiele negatywnych emocji, takich jak pogarda czy wstyd. Odczucia są mocniejsze, jeśli sytuacji upokorzenia towarzyszą świadkowie. Upokorzenie wiążę się z naruszeniem poczucia godności. Jest to sytuacja, w której jednostka doświadcza trudności lub bólu w wyniku utraty poczucia własnej wartości, lub szacunku. Godność jest wewnętrzną wartością każdej osoby, która zapewnia jej poczucie, że jest ona ważna i wartościowa sama w sobie. Upokorzenie prowadzi do złamania tej wartości, ponieważ jednostka traci poczucie szacunku i doceniana przez innych ludzi.

Może prowadzić do poważnych konsekwencji emocjonalnych, takich jak poczucie osamotnienia, depresja, niska samoocena, poczucie wstydu, złość i agresja. Może również wpłynąć na relacje międzyludzkie, szczególnie jeśli doświadczy go osoba w związku lub grupie społecznej. Powody upokorzenia mogą być różne, tak jak różne mogą być reakcje upokarzanego. Często do sytuacji upokorzenia dochodzi w kontekście władzy. Oprócz wielu negatywnych uczuć, jakie mogą się pojawić, często pojawia się również chęć odwetu za doznaną krzywdę.

Upokorzenie w kontekście władzy

Upokorzenie w kontekście władzy odnosi się do sytuacji, w której jedna osoba lub grupa osób wykorzystuje swoją pozycję władzy, aby poniżyć lub zdominować inną osobę, lub grupę osób. Może to dotyczyć sytuacji, w których rządzący stosują władzę w sposób nieuzasadniony lub nadmierny, aby kontrolować lub ograniczać wolność innych ludzi.

Przykłady upokorzenia w kontekście władzy obejmują sytuacje takie jak: dyskryminacja na podstawie rasy, płci, orientacji seksualnej, religii lub pochodzenia etnicznego; stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej w celu zmuszenia innych do wykonania czegoś; wykorzystywanie swojej pozycji władzy do uzyskania seksualnych korzyści lub do manipulowania innymi ludźmi.

Upokorzenie w kontekście władzy jest szczególnie szkodliwe, ponieważ osoby posiadające władzę często mają większy wpływ i kontrolę nad sytuacją, co może prowadzić do długotrwałych konsekwencji dla ofiar. Jednym z głównych sposobów na zapobieganie upokorzeniom w kontekście władzy jest tworzenie równowagi władzy i umożliwienie ludziom równych szans na wykorzystanie swoich umiejętności i zdolności bez obawy przed niesłusznymi restrykcjami czy odrzuceniem.

Upokorzenie, a wstyd

Upokorzenie i wstyd to dwa różne uczucia, ale często są ze sobą powiązane.  Zdarza się, że uczucia te występują jednocześnie, w danej sytuacji. Upokorzenie jest uczuciem związanym z odczuciem braku szacunku i godności. Człowiek odczuwa upokorzenie, gdy jest poniżany, obrażany, czy też traktowany nieodpowiednio. Może to mieć miejsce na przykład w sytuacji, gdy ktoś publicznie krytykuje inną osobę, narusza jej granice, albo dyskryminuje ją ze względu na jej pochodzenie, orientację seksualną, czy też wyznawane przekonania.

Wstyd z kolei to uczucie związane z poczuciem winy, zażenowania, niskiej samooceny. Człowiek odczuwa wstyd, gdy uważa, że popełnił błąd, zrobił coś nieodpowiedniego lub niestosownego w stosunku do norm społecznych. Może to być np. sytuacja, gdy ktoś mówi coś nieodpowiedniego w towarzystwie, popełni błąd w pracy lub na egzaminie, albo zachowa się w sposób, który uważa za niestosowny.

Przyczyny upokorzenia

Istnieje wiele przyczyn upokarzania, a zachowanie to często jest wynikiem skomplikowanych i wielowymiarowych czynników. Niektóre z przyczyn mogą obejmować:

  • niską samoocenę – ludzie, którzy mają niską samoocenę, często czują się lepiej, gdy poniżają innych. Upokarzanie innych może być dla nich sposobem na podniesienie własnej samooceny i poczucia wartości. Mogą chcieć sprawić, żeby ktoś był gorszy od nich.
  • Przemoc w rodzinie – osoby, które doświadczyły przemocy w rodzinie lub były ofiarą upokorzeń w przeszłości, mogą przenosić te wzorce zachowania na swoje relacje z innymi.
  • Zazdrość i zawiść – osoby, które czują się zazdrosne lub zazdroszczą innym, mogą próbować upokorzyć i poniżyć osoby, które ich niepokoją.
  • Kontrola – osoby, które chcą zachować kontrolę nad sytuacją, mogą upokarzać innych, aby uzyskać przewagę i kontrolować zachowanie innych.
  • Nieodpowiednie zachowanie władzy – ludzie posiadający władzę, przykładowo nauczyciele, pracodawcy czy politycy, mogą wykorzystywać swoją pozycję, aby poniżać innych.  W niektórych przypadkach może to być wynikiem nadużycia władzy.
  • Kultura –  w niektórych kulturach upokarzanie jest uważane za akceptowalne zachowanie, co może prowadzić do powszechności tego zachowania w danym społeczeństwie. Zwłaszcza w kulturach o podłożu patriarchalnym lub autorytarnym, pewne formy upokorzenia, takie jak dyskryminacja na podstawie płci, rasy lub klasy społecznej, mogą być akceptowane lub tolerowane w pewnym stopniu. 

Reakcje na upokorzenie

Trudne uczucia pojawiające się w sytuacji upokorzenia powodują u ludzi różnorodne reakcje. Reakcje te zależą od wielu czynników, takich jak kontekst sytuacji, osobowość, kultura, doświadczenia życiowe.

Częstą reakcją na doznane upokorzenie jest chęć zemsty. Zemsta jest intencjonalnym działaniem odwetowym. Ma na celu przywrócenie poczucia swojej wartości oraz zadaniu cierpienia krzywdzącemu. Jeśli jednostkę przepełnia nienawiść, do osoby, która upokorzyła, zemsta może stanowić formę obrony siebie i własnej godności. Jednakże zemsta ma charakter destrukcyjny, ponieważ poczucie krótkiej satysfakcji zmienia się poczucie winy i bólu.

Osoba, która została upokorzona, może odczuwać silne uczucia gniewu i złości, szczególnie jeśli upokorzenie było szczególnie drastyczne lub publiczne. Upokorzenie może prowadzić również do poczucia beznadziei i ogromnego smutku. Osoby długo narażane na upokorzenie mogą stracić wiarę w siebie. Długotrwałe cierpienie może doprowadzić do poważnych konsekwencji psychicznych, w tym depresji.

Reakcją na upokorzenie może być ucieczka. Osoba, znajdująca się w sytuacji upokorzenia, może zupełnie unikać konfrontacji i chcieć jak najszybciej wydostać się z zaistniałej sytuacji. Najprawdopodobniej będzie unikała takich sytuacji w przyszłości. Ucieczka z sytuacji, w której zostało doświadczone upokorzenie, może być czasowa i pomóc osobie w przetrwaniu trudnej sytuacji. Jednak długotrwałe unikanie sytuacji i ucieczka może prowadzić do izolacji społecznej i pogłębiać uczucie osamotnienia.

Niektóre osoby, mogą zdecydować się, zaakceptować sytuację i spróbować ją przetrwać. Mogą podjąć się działań, które pomogą przywrócić swoją godność. Może to obejmować przyjęcie przeprosin, wyjaśnienie sytuacji lub zwrócenie się o pomoc do innych osób. Konstruktywna reakcja na upokorzenie to taka, która pozwala osobie, która została upokorzona, na skuteczne i pozytywne przetworzenie emocji związanych z doświadczonym upokorzeniem oraz nauczenie się z sytuacji, w której się znalazła.

Zachowanie godności

Wolność wyboru to pojęcie odnoszące się do możliwości dokonywania własnych decyzji. Oznacza swobodę działań i postaw. Jest ściśle związana z autonomią jednostki, czyli zdolnością do kierowania własnym życiem. Wartość wolności wyboru podkreślał Viktor Frankl – austriacki psychiatra i psychoterapeuta. Przeżył trzy lata w obozach koncentracyjnych. Obserwując więźniów obozów stwierdził, że tylko ci, którzy pozwolili upaść swoim moralnym i duchowym wartościom, ulegali ostatecznie degradującym wpływom obozu. Frankl podkreśla, że człowiek ma ogromne możliwości pogłębiania swojego duchowego życia, pomimo upokarzających, skrajnie okrutnych warunków. Bogate wnętrze umożliwia chronić swoje wewnętrzne „ja”. Według psychiatry ludzie mogą zachować swoją godność poprzez wewnętrzną wolność i nadzieję.

Wybaczenie

Najtrudniejsze do zaakceptowania są dla nas sytuacje, w których ktoś upokarza nas złośliwie i z premedytacją.  W takiej sytuacji można zadać sobie pytanie, kto tak właściwie źle postępuje w tej sytuacji, kto zachowuje się bez godności? Naturalną reakcją na wyrządzone krzywdy jest chęć zemsty. Jednakże to może powodować tylko większe cierpienie, zarówno dla mszczącego się, jak i tego, na którym chcemy się zemścić. To niepotrzebna spirala cierpienia, która nie przynosi ulgi, a tym bardziej nie niweluje poczucia krzywdy i upokorzenia. Sposobem na poradzenie sobie z uczuciem upokorzenia może być wybaczenie. Wybaczenie to proces emocjonalny, który polega na zrezygnowaniu z negatywnych uczuć i przekonania o krzywdzie wyrządzonej przez inną osobę. Może pomóc w uwolnieniu się od gniewu, złości i bólu, co pozwala na powrót do normalnego funkcjonowania i budowanie zdrowych relacji z innymi ludźmi.

Podsumowanie

Upokorzenie to naruszenie godności osoby, które może prowadzić do poczucia wstydu i utraty poczucia własnej wartości. W kontekście władzy upokarzanie może być używane jako narzędzie kontroli i manipulacji nad innymi. W wyniku upokorzenia często pojawiają się negatywne reakcje emocjonalne, takie jak gniew, smutek, lęk lub depresja. Przyczyny upokorzenia mogą być różne, w tym motywacja władzy, zawiść, zazdrość lub niska samoocena. Reakcja na upokorzenie może być agresywna, ucieczkowa, konstruktywna. Ważnym aspektem jest zachowanie godności w sytuacji. Polega to na utrzymaniu się wewnętrznej siły i poczucia wartości, niezależnie od sytuacji, w której się znajdujemy. Zachowanie godności może pomóc w przezwyciężeniu doświadczonych negatywnych emocji i w budowaniu poczucia własnej wartości. Dlatego też upokorzenie jest zwykle uważane za zachowanie nieetyczne i szkodliwe dla innych. Właśnie dlatego ważne jest, abyśmy jako społeczeństwo kierowali się zasadami szacunku, tolerancji i empatii wobec innych, aby nie dopuszczać do takich sytuacji i działać w celu zapobiegania upokorzeniom.

Komentarze

Subscribe
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

PRZEWODNIK PSYCHOLOGICZNY

Pierwsza wizyta u psychologa lub psychoterapeuty

Pobierz darmowy przewodnik, dzięki któremu dowiesz się m. in.:

Pobierając przewodnik, zapisujesz się także do naszego psychologicznego newslettera dla pacjenta, w którym średnio raz na dwa tygodnie piszemy m. in. o skutecznych sposobach radzenia sobie ze stresem.

Umów wizytę we Wrocławiu lub online

PSYCHOLOG WROCŁAW LUB ONLINE

„Często doradzam sobie i swoim pacjentom, żeby wyobrazili sobie swoje życia za rok albo za pięć lat i żeby pomyśleli o nowych żalach, które się nazbierają w tym czasie. A potem stawiam im pytanie: ‘Jak możesz zacząć żyć teraz, żeby nie tworzyć nowego żalu? Co musisz zrobić, żeby zmienić swoje życie?”

Irvin D. Yalom

Prześlij osobie, której ten artykuł może się przydać

Mogą Cię też zainteresować podobne artykuły

zdjęcie podglądowe tematu artykułu jakim jest seksualność mężczyzn
Psychologia

Seksualność mężczyzn

Rozumienie seksualności mężczyzn Seksualność mężczyzn jest kompleksową i wielowymiarową częścią ich życia, kształtowaną przez biologiczne, psychologiczne, społeczne i kulturowe czynniki. Nauka w ostatnich latach znacznie

Czytaj więcej »
KlinikaMitraszewscy_footer

Do zobaczenia na spotkaniu

„Rozumienie jest trudne, dlatego większość ludzi ocenia.”
– Carl Gustav Jung

2023 © wszystkie prawa zastrzeżone

KlinikaMitraszewscy_footer

Do zobaczenia na spotkaniu

Psycholog Wrocław lub online

„Rozumienie jest trudne, dlatego większość ludzi ocenia.”
– Carl Gustav Jung

0
Jesteśmy ciekawi co myślisz, skomentuj!x